İstanbulkart Uygulamasında İzinsiz Para Yüklenmesi ve İptal Sürecindeki Aşırı Kimlik Şartı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin İstanbulkart uygulamasındaki ciddi bir sorun ve hukuka aykırı uygulamaları hakkında yazıyorum.

Uygulamayı açtığımda ilk ekranda bulunan ve kart ekranındaki butonla birebir aynı görünen “tl yükle” butonuna sehven bastım. Bu işlemle, benim hiçbir bilgim, rızam ve onayım olmadan oluşturulmuş dijital bir hesaba para yüklenmiş oldu. Yani ben kartıma yükleme yaptığımı sanırken, varlığından haberim bile olmayan bir dijital hesaba para aktarıldı.

Bunu fark ettiğim anda işlemi iptal edip yine kendime ait kredi kartıma iade yapılmasını veya en azından paramın mevcut İstanbul Kart'ıma aktarılmasını sağlamaya çalıştım. Paranın aktarılabilmesi için kimlik kartının okutulması, biyometrik yük taraması yapılması, gelir ve eğitim durumu gibi çok detaylı kişisel bilgilerin girilmesi ve birçok sözleşme ile rıza metninin onaylanmasının zorunlu tutulduğunu gördüm. Yani basit bir iptal veya aktarım işlemine izin verilmiyor, adeta banka hesabı açar gibi bir sürece zorlanıyor kullanıcı.

Benim bilgim ve iradem dışında oluşturulmuş bir dijital hesaba para çekiliyor, bu para iptal edilemiyor ve uygulamada hali hazırda kimliğim doğrulanarak kullanılan İstanbul Kart'ıma dahi aktarılamıyor.

153 Çözüm Merkezi’ni aradığımda durumu aynen bu şekilde anlattım. Tarafıma, “kanunun böyle olduğu” ve ellerinden bir şey gelmediği, kısaca yapacak bir şey olmadığı söylendi. En azından şikayet kaydı oluşturmalarını istediğimde ise müşteri temsilcisi, tüm bu anlatıma rağmen “şikayetiniz hangi konuda” dedi.

İstanbulkart uygulamasındaki menülerin, dijital hesap ve ona bağlı sanal kart yapısı kullanıcıyı farkında olmadığı bir finansal ilişkiye sokacak şekilde tasarlanmış. Bu işlemler için başlangıçta hiçbir teyit gerektirmezken, iş iade veya aktarım talebine geldiğinde ağır kimlik, veri paylaşımı ve sözleşme onay zorunlulukları getiriliyor.

Hele ki kredi kartı ile yapılan her harcamanın alıcı tarafından iptal edilebilir olduğunu biliyorken (bankadan teyit ettim), bu kadar basit bir iade talebi için bu derecede veri ve sözleşme dayatılması kabul edilemez. Bunlar zaten hukuka uygun da değil, ne aldıkları onaylar ne saklamakla kendilerini sorumluluk altına soktukları hassas verilerin işlenmesi.

Mobil arayüz ve bu uygulama akışı kesinlikle hukuka uygun şekilde değiştirilmeli.