Özel güvenlik 7. maddesi nedir?
Özel güvenlik görevlilerinin 7. maddesi, görevlerini yerine getirirken kullanabilecekleri yetki ve sınırlamaları belirler. Bu madde, kimlik sorma, arama, yakalama, emanete alma, zor kullanma ve olay yerini koruma gibi spesifik hakları tanımlar ve bu hakların ne zaman, nasıl kullanılabileceğini düzenler.
Yetki Listesi
- Kimlik Sorma: Görev alanına giriş yapan kişilerin kimliğini sorabilir, dedektörle arama yapabilir.
- Arama (Önleyici): Etkinliklerde katılımcıların eşyalarını X‑ray cihazı veya dedektörle kontrol etme hakkı.
- Yakalama: Suçüstü hâlde kişileri yakalama, yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunanları tutuklama yetkisi.
- Emanete Alma: Arama sırasında bulunan suç unsuru veya delil niteliğindeki eşyaları güvenli bir şekilde emanetine alma.
- Zor Kullanma: Meşru müdafaa, zilyetliğin korunması ve benzeri durumlarda sınırlı ölçüde zor kullanım hakkı.
- Olay Yerini Koruma: Suç işlenmesi durumunda olay yerini, delilleri koruma ve giriş çıkışı engelleme yetkisi.
Kullanım Şartları
- Görev Alanı: Yetkiler yalnızca valilikçe belirlenen ve görev süresi içinde geçerli olan bölge ve mekanlarda kullanılabilir.
- Görev Süresi: Yetkiler sadece görev başında, yani mesai saatleri içinde ve kimlik kartı takılıyken geçerlidir.
- Kimlik İbrazı: Görevli, kimlik kartını görünür bir şekilde taşımalı ve gerektiğinde ibraz etmelidir.
Sınırlamalar ve İstisnalar
- Kimlik sorma yetkisi, kimlik tespit etme (GBT) yetkisini kapsamaz.
- Silahlı görev yapan güvenlik görevlileri, silahlarını görev alanı dışına çıkaramaz; sadece valilik izniyle belirli ortamlarda kullanılabilir.
Bilgi Notu:
Yetkilerin kullanımı sırasında, ilgili kanunların (5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun) ve ilgili mevzuatın (ör. 981, 52, 24‑25 m. Türk Medeni ve Ceza Kanunları) hükümleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Kısaca:
- Kimlik sorma, arama, yakalama, emanete alma, zor kullanma ve olay yeri koruma 7. maddenin temel yetkileridir.
- Yetkiler yalnızca görev alanı, görev süresi ve kimlik ibrazı koşulları sağlandığında geçerlidir.
- Silahlı güvenlik görevlileri, silahlarını görev dışına çıkaramaz.
- Yetkilerin aşırı veya usulsüz kullanımı, disiplin ve hukuki sorumluluk doğurur.
Özel güvenlik devlete nasıl atanır?
Özel güvenlik görevlileri, ilgili yasal şartları ve güvenlik soruşturmasını tamamladıktan sonra, İŞKUR üzerinden açık kadrolara başvurarak ya da KPSS puanı ile sözleşmeli atama yoluyla devlete atanabilir.
1. İŞKUR yoluyla Sürekli İşçi (4/D) Kadrosu
- İlan takibi: esube.iskur.gov.tr adresinde “Kamu İşçi Alım İlanları” bölümünden güvenlik görevlileriyle ilgili duyuruları izleyin.
- Başvuru: İlanın açık olduğu ilde ikamet şartını sağlayarak çevrimiçi başvuru yapın.
- Noter kurası: Başvuru sayısı kontenjanın 4 katını aşarsa, noter huzurunda kura çekilir.
- Sözlü sınav (mülakat): Kura sonucunda seçilen adaylar, kurumun belirlediği mülakatı geçer; burada 5188 sayılı Kanun, genel kültür ve güvenlik konuları sorulur.
2. KPSS ile Sözleşmeli Koruma ve Güvenlik Görevlisi Ataması
- KPSS puanı: ÖSYM’nin düzenlediği KPSS’den geçerli bir puan alınmalıdır.
- Lise mezunları: P94, ön lisans mezunları: P93, lisans mezunları: P3 puan türü.
- Merkezi yerleştirme: KPSS sonuçlarıyla tercih yapılır; puan üstünlüğüne göre doğrudan sözleşmeli kadrolara atanır.
- Kurumsal alımlar: Bazı kamu kurumları (Adalet Bakanlığı, üniversiteler vb.) ek sınav ve mülakat uygulayabilir.
3. Gerekli Belgeler ve Güvenlik Soruşturması
- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması: 7315 sayılı Kanun kapsamında adli sicil, arama durumu, terör örgütü iltisal gibi kriterler incelenir.
- Sağlık raporu: Tam teşekküllü devlet hastanesinden, psikiyatri, nöroloji, göz, KBB ve ortopedi bölümlerini kapsayan rapor alınmalı; “Silahlı/ Silahsız Özel Güvenlik Görevlisi Olur” ibaresi bulunmalıdır.
- Eğitim sertifikası: Yetkili Özel Güvenlik Eğitim Kurumundan alınmış, ÖGNET sistemine işlenmiş sertifika.
- Parmak izi kaydı: Emniyet Genel Müdürlüğü biyometrik veri tabanında parmak izi bulunmalı; e‑Devlet üzerinden kimlik kartı başvurusu ve yenilemesi için zorunludur.
Bilgi Notu:
KPSS puanı olmadan yalnızca İŞKUR üzerinden başvuran adaylar, kurasız doğrudan mülakat aşamasına geçemez; bu süreçte güvenlik soruşturması sonuçları olumlu olmalıdır.
Kısaca:
- İŞKUR ilanlarını takip edip başvur, kuraya gir, mülakatı geç.
- KPSS puanı al, tercih yap, puan üstünlüğüyle sözleşmeli atama al.
- Güvenlik soruşturması, arşiv araştırması ve sağlık raporunu tamamla.
- Parmak izi kaydını e‑Devlet üzerinden doğrula, kimlik kartı ve sertifikayı sisteme yükle.
Özel güvenlik kolluk kuvveti midir?
Özel güvenlik, genel polis ve jandarma gibi devletin asli kolluk kuvvetleri değildir; yardımcı kolluk olarak nitelendirilir. Görev alanı ve yetkileri, İçişleri Bakanlığı’nın izin verdiği sınırlar içinde kısıtlıdır ve sadece görev süresi boyunca geçerlidir. Ancak görev başında kamu görevlisi korumasından yararlanır ve ilgili suçlarda kamu görevlisi gibi yargılanır.
Statü: Yardımcı Kolluk
Özel güvenlik, 5188 sayılı Kanun’da “kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki” hizmetler olarak tanımlanır. Bu, genel kolluk (polis, jandarma, sahil güvenlik) yerine, onların yetersiz kaldığı özel mülkiyet ve işletme güvenliğinde destek sağladığı anlamına gelir.
Yetki ve Görev Sınırları
- Coğrafi sınır: Sadece Valilik tarafından belirlenen ve izin verilen görev alanlarında faaliyet gösterebilir.
- Zaman sınırı: Yetkiler yalnızca görev süresi (mesai saatleri) içinde geçerlidir.
- İcra yetkileri: Kimlik sorma, arama, gözaltına alma gibi genel kolluk yetkileri yoktur; suçüstü yakalama yetkisi sınırlı ve yakalanan kişi derhal genel kolluğa teslim edilir.
Kamu Görevlisi Statüsü
5188 sayılı Kanun’un 23. maddesi gereği, özel güvenlik görevlileri görevleri sırasında işledikleri suçlarda “memur” gibi cezalandırılır. Aynı zamanda, görev başında onlara karşı işlenen suçlar da kamu görevlisine yönelik suçlar gibi değerlendirilir. Bu durum, onların kolluk kuvveti olduğu anlamına gelmez; yalnızca devlet otoritesinin bir uzantısı olarak daha yüksek sorumluluk taşıdığını gösterir.
Bilgi Notu:
Özel güvenlik, “tam kolluk” statüsünde değildir; ancak görev sırasında kamu görevlisi korumasına tabi olduğundan, ceza hukuku açısından memur muamelesi görür.
Kısaca:
- Özel güvenlik, genel kolluk kuvveti değil, yardımcı (özel) kolluk birimidir.
- Yetkileri yalnızca izin verilen alan ve görev süresiyle sınırlıdır.
- Görev başında kamu görevlisi korumasından yararlanır, suçlarda memur gibi yargılanır.
- Suçüstü yakalama dışında genel kolluk yetkileri bulunmaz.
Özel güvenlik yetkileri 7 madde nedir?
Özel güvenlik görevlilerinin (ÖGG) sahip olduğu yetkiler, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 7. maddesinde net olarak tanımlanmıştır. Bu yetkiler, yalnızca görev alanı ve süresi içinde geçerli olup, önleyici güvenlik amaçlarıyla sınırlıdır.
Bu soruya kısa cevap: ÖGG’nin 7 temel yetkisi kimlik sorma, arama (detektör/x‑ray), emanete alma, yakalama, zor kullanma, işyeri ve konuta girme, ve silah taşıma/ bulundurma olarak sıralanır.
1. Kimlik Sorma
Görev alanındaki toplantı, konser, spor müsabakası, cenaze, düğün gibi etkinliklerde ve havaalanı, liman, gar, istasyon gibi ulaşım tesislerinde kimlik talep edebilir. Kimlik göstermeyen kişiyi alana almama yetkisi vardır.
2. Arama (Detektör/X‑Ray)
Teknik cihazlarla (detektör, X‑ray vb.) kişilerin üst ve eşyalarını arama hakkı bulunur. Elle üst arama kural olarak yasaktır; yalnızca özel emirle teknik cihaz kullanımı mümkündür.
3. Emanete Alma (El Koyma)
Görev alanında, yakalama emri ya da mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve suç unsuru taşıyan eşyaları emanete alma yetkisi vardır. Emanete alınan maddeler derhal polis/jandarmaya bildirilir; delil inceleme yetkisi yoktur.
4. Yakalama
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesine göre suçüstü hâlde yakalama yapabilir. Ayrıca, kimlik kontrolü sırasında yakalama kararı bulunanları da tutuklayabilir; yakalanan kişi kelepçelenip polis/ jandarmaya teslim edilir.
5. Zor Kullanma
Türk Medeni Kanunu, Borçlar Kanunu ve TCK’nın ilgili maddelerine dayanarak, orantılılık ilkesine uygun şekilde güç kullanabilir. Cop, kelepçe gibi araçlar meşru müdafaa ve zilyetliğin korunması çerçevesinde kullanılabilir.
6. İşyeri ve Konuta Girme
Yangın, deprem gibi doğal afetler ve imdat talepleri durumunda görev alanındaki işyeri ve konutlara girme yetkisi vardır. Bu durumlar dışında konut dokunulmazlığı ihlal edilemez; arama amacıyla konuta girme izni bulunmaz.
7. Silah Taşıma ve Bulundurma
Silahlı görev yapma yetkisi verilen OG’ler, görev süresi ve alanı içinde silah taşıyabilir. Silah sadece görev yerinde bulunur; görev dışına çıkarılamaz, teslim edilmesi gereken durumlarda kasada kilitli tutulur. (Kişi koruma görevlileri istisna olarak 24 saat taşıyabilir.)
Bilgi Notu:
Bu yetkiler “önleyici” niteliktedir; adli araştırma, ifade alma, parmak izi alma, teknik takip, ev arama gibi adli yetkileri içermez. Yetkilerin uygulanması, orantılılık ve yasallık ilkelerine sıkı sıkıya bağlıdır.
Kısaca:
- Kimlik sorma: Etkinlik ve ulaşım tesislerinde kimlik talep etme.
- Arama: Detektör/X‑ray ile teknik arama, elle üst arama yasaktır.
- Emanete alma: Suç unsuru taşıyan eşyaları alıp polise bildirme.
- Yakalama: Suçüstü hâlde tutuklama ve kelepçeleme.
- Zor kullanma: Orantılı güç kullanımı, cop ve kelepçe gibi araçlar.
- İşyeri/konuta girme: Afet ve imdat durumunda giriş hakkı.
- Silah taşıma: Silahlı görevlere sınırlı silah taşıma izni.
Silah altına alınma ne demek?
Silah altına alınma, bir vatandaşın askerlik görevi kapsamında askeri birliğe teslim olması ve askerlik hizmetinin resmi olarak başlaması anlamına gelir. Bu süreçte kişi, sivil statüsünden çıkar ve askerlik süresince askeri yasalara tabi olur. Özel güvenlik görevlileri için de iş sözleşmesi askıya alınır, ancak kimlik kartı ve silah ruhsatı askerlik süresince kullanılmaz.
Tanım ve Kapsam
Silah altına alınma, yükümlü bir vatandaşın askerlik hizmetini yerine getirmek üzere askeri birliğe teslim olması ve bu an itibarıyla “asker kişi” statüsüne geçmesi demektir. Askeri Ceza Kanunu ve İç Hizmet Kanunu kapsamına girer.
İş Hukuku Açısından Sonuçlar
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılan çalışanların iş sözleşmesi feshedilmez; askıya alınır. Silah altına alınan özel güvenlik görevlisi, terhis sonrası aynı pozisyonda, boş bir yer varsa öncelikli olarak işe alınmak zorundadır.
Özel Güvenlik Kimlik ve Silah Kullanımı
Askerlik süresince özel güvenlik kimlik kartı iptal edilmez, ancak sivil özel güvenlik yetkileri kullanılmaz. Silah ruhsatı da askerlik boyunca geçerli sayılmaz; terhis sonrası kartın geçerlilik süresi devam ediyorsa görevine devam edebilir.
Bilgi Notu:
Silah altına alınma, sadece askerlik hizmetinin başlamasını değil, aynı zamanda ilgili kişinin sivil hak ve sorumluluklarından geçici olarak vazgeçmesini de içerir; bu durum, güvenlik sektöründe çalışanlar için iş güvencesi ve görev kapsamı açısından kritik bir statü değişikliğidir.
Kısaca:
- Silah altına alınma, askerlik hizmetinin resmen başlamasıdır.
- Kişi sivil statüsünden çıkar, askerlik yasalarına tabi olur.
- Özel güvenlik çalışanının iş sözleşmesi askıya alınır, terhis sonrası işe alınma hakkı korunur.
- Kimlik kartı ve silah ruhsatı askerlik süresince kullanılmaz.
- Terhis sonrası kart geçerliliği devam ediyorsa görevine geri dönebilir.