Şikayetvar 2001 yılından beri üretici, müşteri ve son kullanıcı arasında doğan sorunların çözüm platformu olmaya devam ederken, 1 Ağustos 2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle Tüketici Hakem Heyeti kuruldu. Her ne kadar sosyal medyanın hayatımızda artan etkisiyle şikayetleri dijital kanallardan dile getirmek, Şikayet Var üzerinden dikkat çekmek daha popüler bir çözüm sayılsa da Tüketici Hakem Heyeti haksızlığa uğrayan tarafların bir başka koruyucusu sayılıyor.
Birçok kişi için Tüketici Hakem Heyeti’nin ne olduğu bile bir muamma. Nasıl kullanılacağından emin olmayanlar, başvuru süreçleri konusunda çekinceleri olanlar ve haklarını korumak için gereken ilk adımı bir türlü atamayanlar için; “Tüketici Hakem Heyeti nedir?”, “Tüketici Hakem Heyeti’ne nasıl online başvuru yapılır?”, “Sonuçlar nasıl öğrenilir?” gibi sorulara cevap verebilecek bir rehber hazırladık.
Tüketici Hakem Heyeti nedir?
Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulmuştur. Tüketici, satın aldığı herhangi bir mal ya da hizmet kusurlu ya da ayıplı çıktığında, mağduriyetini gidermek için eğer ilgili firmayla çözüm bulamıyorsa, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilir.
Ayıplı mal ne demektir?
Tüketiciye teslim anında, satılan malın firmanın örnek gösterdiği ürüne uygun olmaması ya da objektif olarak yaklaşıldığında sahip olması gereken özelliklerinin eksik olması durumunda; ambalajında, etiketinde, tanıtımında, internet portalında ya da reklamlarında satıcı tarafından belirtilen özelliklerden bir veya birden fazlasını taşımayan; maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklikler içeren mallar ayılı mal sayılır. Aynı zamanda sözleşmeye konu olan malın, sözleşmede kararlaştırılan süre içinde teslim edilmemesi veya montajının satıcı tarafından veya onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi sözleşmeye aykırı ifa olarak değerlendirilir.
Tüketici Mahkemeleri ve Tüketici Hakem Heyeti arasındaki fark nedir?

Tüketici mahkemesi, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik her türlü uygulamadan kaynaklanan davalara bakmakla görevli hukuk mahkemesidir.
Tüketici Hakem Heyetiyse, yine uyuşmazlıklar konusunda çözüm arayan fakat bunu ilçe ya da il heyetleriyle, mahkemeye gitmeden gerçekleştiren heyetlerdir.
Tüketici Hakem Heyetine nasıl başvurulur?
Başvuru yaparken belli bir para sınırının altında kalan şikayetleriniz için e-devlet kapısını kullanabilirsiniz. Uyuşmazlık konusunu içeren dilekçenin, başvuru formuyla birlikte varsa delil oluşturan ilgili belgelerin sisteme yüklenmesiyle online başvuru süreci başlar. Online başvuru için formu eksik doldurup, güvenli elektronik imza ya da mobil imzayla imzalamanız gerekiyor. Eğer buna sahip değilseniz başvurunun çıktısını alıp ıslak imza imzaladıktan sonra 15 gün içinde posta ya da elden götürerek başvurunuzu tamamlamanız gerekiyor.
Eğer başvuru formu olmadan başvuru yapacaksanız; başvuru sahibinin adı, soyadı, TC kimlik numarası, adresi ve varsa diğer iletişim bilgileri, uyuşmazlık değeri ve talebi ile şikayet edilene ilişkin bilgilere yer verilmesi zorunludur.
Burada dikkat etmeniz konu, aynı şikayet konusu için birden çok heyete başvuru yapamayacağınız.
Tüketici Hakem Heyeti'ne mi başvurmalısınız yoksa Tüketici Mahkemesi'ne mi?
Yönetmelikte belirtilen parasal sınırlar doğrultusunda önce nereye başvuracağınızı bilmelisiniz.
Tüketici Hakem Heyetlerine yapılacak başvurularda, büyükşehir belediyesi statüsünde olan illerde değeri 5 bin 650 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklarda İlçe Tüketici Hakem Heyetleri, yine büyükşehir belediyesi statüsünde olan illerde değeri 5 bin 650 Türk Lirası ile 8 bin 480 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri ve büyükşehir belediyesi statüsünde olmayan illerin merkezlerinde ve bağlı ilçelerde değeri 8 bin 480 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri görevli olacak.
Yönetmelikte belirtilen parasal sınırların üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. Bunlar için Tüketici Mahkemelerine başvurmalısınız.
Tüketici Hakem Heyeti kararları kaç günde çıkar?

Tüketici Hakem Heyeti’ne yapılan başvurular en geç üç ay içinde karara bağlamak zorundadır. Karara bağlanan başvurular, beş gün içinde İl Müdürlüklerine ya da Kaymakamlık binalarında bulunan duyuru panolarına asılır. Tabii online yapılan başvurularda süreci yine e-devlet üzerinden takip etmek mümkün.
Heyet sonucunda, başvuru kararınız olumluysa önce itiraz süresi boyunca 15 gün beklemeniz ardından ilgili firmaya başvurup kararın gereğinin yerine getirilmesini talep edebilirsiniz. Eğer karar gereği yerine getirilmezse icra takibi başlatabilirsiniz.
Karar lehinize verilmiş olsa da 15 günlük itiraz sürecini beklemek zorunda değilsiniz, hemen icra talebinde bulunabilirsiniz fakat eğer itiraz edilirse, icra süreciniz de durdurulabilir. Bu nedenle beklemekte fayda var. İtiraz edildiği takdirde durum Tüketici Mahkemesine taşınır. İtiraz eden taraf belgeler, faturalar ve diğer kanıtlarıyla mahkemeye başvurur.
Kaynaklar:
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/11/20141127-8.htm
https://tuketici.ticaret.gov.tr/tuketici-sikayetleri/tuketici-hakem-heyetine-nasil-basvurulur
https://www.turkiye.gov.tr/tuketici-sikayeti-uygulamasi
https://tuketici.ticaret.gov.tr/haberler/2019-yili-tuketici-hakem-heyetlerine-basvurularda-parasal-sinirlar-yeniden-belirlendi










