Fen Bilimleri Testindeki Kimyasal Tepkime Sorusunda Bilimsel Hata

Bugün uygulanan Sinan Kuzucu Türkiye geneli 7. Denemeye katıldım. B kitapçığında yer alan Fen Bilimleri testi 16. Sorudaki kimyasal tepkime sorusunda bilimsel açıdan hata olduğunu düşündüğüm için bu itirazı yazma gereği duydum.

İlgili soruda ben c şıkkını işaretledim çünkü “k ve l’den en az biri bileşiktir” ifadesine katılmıyorum. Burada temel itirazım, iki elementten en fazla iki madde oluşabileceği varsayımının verilip kimyasal tepkimenin gerçek mantığının göz ardı edilmesi. Sonuçta bu bir kimyasal tepkimedir, bağlar kırılıp yeniden oluşabilir ve uygun oranlarla birden fazla bileşik oluşturulabilir.

Bunu daha somut hale getirmek için, sorudaki kütle ilişkilerini koruyacak şekilde her bir atoma 1 gram değer verdim. Tepkime başlamadan önce k maddesinin 80 adet beyaz atomdan, l maddesinin ise 50 adet siyah atomdan oluştuğunu ve bunların başlangıçta element olduğunu varsaydım. Tepkime sonucunda 15 beyaz ve 15 siyah atomdan oluşan p maddesi, 1 beyaz ve 9 siyah atomdan oluşan m maddesi ve 24 beyaz ile 26 siyah atomdan oluşan n maddesi elde edildiğini düşündüm. K maddesinden de 40 gram, yani varsayımıma göre 40 Atom kaldı.

Bu düzenlemede hem Atom sayıları hem de kütleler korunmakta ve iki elementten üç farklı bileşiğin oluşabileceği açıkça ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla soruda verilen “k ve l’den en az biri bileşiktir” sonucunun zorunlu olmadığı, sorunun kurgusunun öğrenciyi hatalı bir sonuca yönlendirebileceği kanaatindeyim.

Bu nedenle ilgili sorunun bilimsel açıdan tekrar değerlendirilmesini, gerekirse soru ve cevap anahtarında düzeltmeye gidilmesini ve bu değerlendirme sonucunun öğrencilere şeffaf bir şekilde duyurulmasını talep ediyorum. Emek veren tüm öğrenci ve öğretmenlerin mağdur olmaması adına konunun incelenmesini rica ederim.