Bilgi Alınmadan GSS Borcu Ve Aşırı Gecikme Zammı

Yaşanan durum yalnızca bireysel bir mağduriyet değil, aynı zamanda hukuki açıdan tartışılması gereken bir uygulamadır. SGK ile yaptığım görüşmede verilen bilgiye göre sistem şu şekilde işlemektedir: Vatandaş haber verilmeden GSS kapsamına alınabilmekte, 60 gün ödeme yapılmadığında sağlık güvencesi iptal edilmekte, ancak buna rağmen borçlandırma ve gecikme faizi işlemeye devam etmektedir. Yani vatandaş sağlık hizmetinden yararlanamaz hale gelmekte, hastanede sigortasız kabul edilerek ücret ödemek zorunda kalmakta, buna rağmen aynı dönem için sigorta borcu ve faiz işletilmeye devam etmektedir. Bu durum yalnızca idari bir uygulama değil, Anayasal ilkeler açısından da ciddi şekilde tartışılması gereken bir konudur. • Anayasa Madde 60: Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir ve devlet bu güvenliği sağlamakla yükümlüdür. • Anayasa Madde 2: Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukuk devleti, vatandaşın hukuki güvenliğini ve öngörülebilirliği sağlamak zorundadır. • Anayasa Madde 125: İdarenin her türlü işlem ve eylemi yargı denetimine tabidir. Vatandaşın fiilen yararlanamadığı bir sigorta için borçlandırılmaya devam edilmesi, üstelik bu durumdan önceden haberdar edilmemesi, sosyal güvenlik sisteminin amacı ve hukuki güvenlik ilkesi açısından açıklanması gereken bir durumdur. Bu nedenle ortaya çıkan çelişkili uygulamanın SGK tarafından ciddi şekilde incelenmesi ve açıklığa kavuşturulması gerektiği açıktır.

SGK’yı şikayet ediyorsunuz, şikayeti yine SGK cevaplıyor CİMER üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu hakkında yaptığım üç ayrı başvuruda çok ilginç bir durumla karşılaştım. Şikayet ettiğim kurum SGK olmasına rağmen, başvuruların tamamı yine SGK tarafından cevaplandı. Üstelik üçüncü başvurumda özellikle şunu açıkça yazdım: “Bu başvurunun SGK dışında bağımsız bir kurum tarafından incelenmesini talep ediyorum.” Ama sonuç yine aynı. Şikayet ettiğiniz kurum, kendi hakkında yapılan şikayeti kendisi inceleyip cevap veriyor. Bu nasıl bir denetim sistemi? Bir vatandaşın idari bir kurum hakkında şikayetinin yine aynı kurum tarafından değerlendirilmesi tarafsızlık açısından tamamen anlamsız bir durumdur. Ayrıca asıl konu olan şu soruya da cevap verilmedi: 2022 yılından itibaren adıma hiçbir tebligat yapılmadan yıllarca GSS borcu biriktirilip üzerine yaklaşık 15.000 TL faiz işletilmesi nasıl mümkün oluyor? Hiçbir bildirim yok. SMS yok. E-Devlet bildirimi yok. Tebligat yok. Ama yıllarca faiz işliyor. Devlet vatandaşına böyle mi davranmalı? Şikayet ettiğiniz kurumun kendi şikayetini kendisinin cevapladığı bir sistemde gerçek bir denetimden bahsetmek mümkün değildir.

Asıl skandal olan konu sadece borç çıkarılması değil, yararlanamadığım bir sigorta için bana borç çıkarılmasıdır. Sistem şu mantıkla işliyor deniliyor: 60 gün prim ödenmezse sağlık hizmetinden yararlanamıyorsunuz. Yani fiilen sigortalılığın koruması ortadan kalkıyor. Ama iş borca gelince sigortalılık sanki aktifmiş gibi her ay prim işletilmeye devam ediyor. Buradaki çelişki çok açık: Hizmet yok ama borç var. Kapsam yok ama prim var. Yararlanma hakkı yok ama gecikme zammı var. Vatandaş hastaneye gittiğinde “borcunuz var, hizmet alamazsınız” deniliyor. Ama aynı vatandaşa dönüp yıllarca “sigortalısın, prim borcun birikiyor, üstüne bir de faiz işliyor” deniliyor. Bu artık sosyal güvenlik değil, açıkça tek taraflı borçlandırma düzenidir. Sigortalılık işlevini kaybetmişse prim mantığı da ortadan kalkmalıdır. Bir hizmetten yararlanamayan kişiye o hizmetin bedelini çıkarmak, üstüne bir de gecikme zammı eklemek hukukla, hakkaniyetle ve vicdanla bağdaşmaz. Daha da vahimi şu: Sistem vatandaşı korumuyor, vatandaşı fark ettirmeden borçlandırıyor. Ne düzgün bir bilgilendirme var, ne etkin bir uyarı var, ne de “yararlanamıyorsan neden borç birikiyor? ” sorusuna mantıklı bir cevap var. Özetle devlet şunu söylüyor gibi: “Sağlık hizmeti vermem ama parasını yazarım. Sigorta hakkını kullandırmam ama primini alırım. Üstelik haberin olmadan yıllarca biriktirir, üstüne faiz de bindiririm.” Bunun adı sosyal güvenlik değil, vatandaşı hizmetsiz bırakıp borçlandırmaktır.