Şiir Sorusunda Kişileştirme Tartışması Ve Cevap Anahtarının Yeniden İncelenmesi

Töder Yayınları’nın 8. Sınıf LGS 3. Deneme sınavını 9 Mayıs 2026 Cumartesi günü saat 14.00 civarında çözdüm. A kitapçığındaki 8. Türkçe sorusunda bize bir şiir verilerek, dizelerde hangi söz sanatlarının olmadığı sorulmaktadır. Tartışma konusu olan nokta ise kişileştirme söz sanatının olup olmadığıdır. Cevap anahtarı bu dizelerde kişileştirme olmadığını iddia ederken, ben ve bu soruyu gören diğer pek çok kişi kişileştirme bulunduğunu düşünüyoruz.

Sorudaki “Gönlüm bir kuş gibiydi eskiden / Uçar göklere sığmazdı / Şimdi bir dalda sessizce durur / Rüzgâr Esse de kımıldamaz” dizelerinde mecazlı bir söyleyiş vardır. Burada gönlün eskiden bir kuş gibi olması, mutlu ve huzurlu oluşunu, hayattan zevk aldığını; artık bir dalda sessizce durması, rüzgâr Esse bile kımıldamaması ise hayata küsmeyi, yaşam sevgisinin kalmamasını ifade etmektedir. Bu dizelerdeki anlamlar sadece sözcüklerin ilk, düz anlamlarıyla değerlendirildiğinde bu özellikler insan dışı varlıklara da aitmiş gibi görülebilir; ancak metindeki kullanım mecaz anlamdadır ve “hayata küsmek, yaşam sevgisinin kalmaması, mutsuzluk” gibi durumlar insana özgü özelliklerdir. Bu insana özgü hâller, mecazlı söyleyiş yoluyla “gönül” e aktarılmıştır. Bu nedenle bu dizelerde kişileştirme söz sanatının bulunduğunu düşünüyorum.

Töder Yayınları’ndan temel talebim, bu sorunun Türkçe ve edebiyat alanında yetkin, gerçekten uzman bir öğretmen ya da akademisyen tarafından yeniden ve ayrıntılı biçimde incelenmesidir. Töder herhangi bir düzeltme yapmasa bile, bu şikayeti gören ve Töder’e bağlı olmayan diğer Türkçe öğretmenlerinin ve edebiyat bilgisi güçlü kişilerin de bu konuda görüş bildirerek bize destek olmasını ve bu tartışmalı sorunun alan uzmanları tarafından yeniden değerlendirilmesini istiyorum.