Ankara Yayıncılık'tan Hayvan Ölümünü Normalleştiren Soru İçin Acil Düzeltme Talebi

Ankara Yayıncılık tarafından hazırlanan 7. Sınıf Güçlendiren Soru Bankası Fen Bilimleri kitabının 3. Testindeki 7. soruda, Layka adlı köpeğin uzaya gönderilmesi ve ölümü üzerinden kurgulanan bir soru bulunuyor. Bu soruda Layka’nın ölümünün insanlık için bir yarar gibi ele alınması ve seçeneklerde bunun normal bir bilimsel kazanım gibi sunulması beni son derece rahatsız etti.

Metinde uzay ortamının canlılar üzerindeki etkilerinden bahsedilirken, köpeğin ölümü üzerinden yapılan çıkarımlar, çocuklara hayvanların deney uğruna öldürülmesinin olağan hatta gerekli bir durum olduğu mesajını verebilecek nitelikte. Özellikle sorunun doğru cevabının Layka’nın ölümüyle sağlanan “yarar” üzerinden kurgulanması, hayvanların yaşam hakkını değersizleştiren ve bilimi sadece deneklerin ölümüyle ilerleyen bir alan gibi gösteren bir yaklaşım taşıyor. Fondaki görseller ve anlatım tarzı da bu hikayeyi adeta popülerleştiriyor ve normalleştiriyor. Ayrıca sorunun cevabının D şıkkı olması, yani hayvanların ölümünden yararlanılması ve de dünyaya geri dönüş yapılabilecek şekilde tasarlanmamış olması bahsediliyor; fakat yukarıdaki metinde uzay ortamının hayvanlar üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla gönderildiği yazıyor. Bu etkinin ölüm olması bilerek mi yazılıyor?

Bu soruyu tasarlayan kişinin amacının ne olduğu ve hayvanların ölümü üzerinden böyle bir popülerleştirme yapılması kabul edilebilir değil. Çocukların değer yargılarını doğrudan etkileyen bir kaynağın, hayvanların ölümünü pedagojik ve etik açıdan sorgulamadan bu şekilde işlemesini doğru bulmuyorum.

Bu nedenle, söz konusu sorunun bulunduğu test bölümünün Ankara Yayıncılık tarafından acilen yeniden gözden geçirilmesini, bu sorunun kitaptan çıkarılmasını ve alanında yetkin, etik ve pedagojik hassasiyeti yüksek başka bir yayıncı veya soru yazarı tarafından bilimsel içeriği koruyan, ama hayvanların ölümünü normalleştirmeyen yeni sorularla düzenlenmesini talep ediyorum. Ayrıca bu soru ve benzeri içeriklerden sorumlu kişilerin Milli Eğitim Bakanlığı’na ve ilgili yetkili mercilere bildirilmesini ve gerekli incelemenin yapılmasını istiyorum. İleride hazırlanacak yayınlarda da hayvan hakları ve etik konularında çok daha özenli bir editöryal süreç yürütülmesini talep ediyorum.