ÖSYM Sınavların Artık Herkes İçin Adil Koşullarda Gerçekleştirilmesi Lazım

ÖSYM sınav anketleri yapmasına rağmen, bunları değerlendiriyor ve değişikliğe gidiyor mu?

Pek çok sorun var. Sınavlar idealize edilmiş bir aday tipine uygun hazırlanıyor. Buna göre adayların gözleri küçük grafikleri/yazıları, yetersiz ortam aydınlatmalarına uyum sağlayıp okuyacak; kıvrık anatomide ve saatlerce eğri durmaktan boynu/beli tutulup beyinleri uyuşmayacak şekilde evrimleşmiş olmaları bekleniyor. Bu nedenle adaylardan sınava uygun beyin, göz, bedensel kondisyonlarla ilgili şartları sağlaması da istenmeli. Evet ama bu sınavların adayları sakatlamadan ve bedensel/psikolojik dayanıklılıklarını zorlamadan bilgisini ölçmesi gerekmiyor mu?

Mesela ~%30 görme kaybım var. Engelli kapsamına girmiyorum. Ancak yıllardır sapa sağlam adaylarla yarıştırılıyorum. Başarımı böyle ölçüyor ÖSYM. Bu sınavlarda başarılı insanların akademik yetersizliğine/yeteneksizliğine çok şahit oluyorum. Demek ki aslında ÖSYM bilgi ölçme işinde o kadar da başarılı sayılmaz. Peki nedenlerini araştırıyorlar mı acaba?

Görme kaybım nedeniyle küçük puntolu soruları algılamakta çok zorlanıyorum. Sınıfın orta-köşe yerlerine denk geliyorum. Lambalar açılsa bile ışık çok yetersiz kalabiliyor. Bu durum (özellikle küçük puntolu) soruları ve grafikleri algılamamın zorluğunu birkaç kat artıyor.

Üstelik oturduğumuz sıralar kimi cüsseli adayları zorlarken, kimi adaylar için (özellikle bayanlar) nispeten konforlu sayılabilir. Neden adayların bedensel özelliklerini dikkate almıyor ÖSYM? Oysa sınav ortamının adaya uygunluğu adayın bilgisini göstermedeki becerisini %50'ye kadar etkileyebiliyor. ÖSYM'de bu konuları çalışan bir uzman bulunmamalı ihtimali var mı? Peki madem neden sosyalist rejimlere özgü bir duyarsızlıkla, katı bir başarı ölçme metodunda ısrar ediyorlar. Belki ÖSYM için kimin başarılı olduğu o kadar önemli değildir. Bilişsel yeteneklerin hızla düştüğü bu son yıllarda sınav sorularını zorlaştırmanın başarıyı artırdığına inanmışlar. Sınavlarından başarılı olmuş akademisyenlerin çoğunun bilimsel kariyerinin sönüklüğünden, kısırlığından hiç ilham da mı almıyorlar?

Peki bir şey değişmiyorsa, sınav değerlendirme anketleri neden yapılıyor? Mesela salon görevlilerini neden puanlayamıyoruz? Duyarsız, gürültülü, agresif, dikkat dağıtıcı bir görevlinin tekrar görev almaması gerekmez mi? İlle şikayet mi bekliyorlar? Salonu, sırayı, güvenlikleri, ÖSYM görevlilerini neden puanlayamıyoruz. Neden "sınav ortamı performansınızı göstermeniz için uygun muydu? " diye bir puanlama yok. Bina konumu, ulaşımı, ortam gürültüsü, dikkat dağıtıcı etkenlerin seviyesi, ısıtma/havalandırma yeterliliği, bina/sınıf/sıra/WC temizliği gibi adayı etkileyen kriterlerin hiç birisiyle ilgili ciddiye alınan bir puanlama/değerlendirme seçeneği neden yok? ÖSYM güya bir anket yapıyor ama değişen hiçbir şey yok. Aman kimselere dokunulmasın, rahatlar kaçmasın.

Yapılan anketlerde bile adayların taleplerinin okunduğunu düşünmüyorum. Mesela olur da 20 ve 21. Kısımları tam doldurursanız formu sistem kabul etmiyor. Hata mesajı çıkıyor.

Geldiğimiz yapay zeka çağında, ÖSYM'de biraz zeka ürünü gelişmeler görmeyi bekleme hakkımız yok mu? Adaylar arasındaki eşitsizlik uçurumunu telafi etmeniz gerekmiyor mu? Çoğu aday binayı önceden görse bile sınav günü orayı bulmak için telefon kullanmak zorunda. Binaya telefon girmesi yasak. Okulların çanta/telefon/anahtar gibi emanet işlerini karlı bir kazanca dönüştürmesi kimseyi rahatsız etmiyor mu? Neden ÖSYM buna bugün olsun halen özgün bir çözüm üretmedi? Girip odadan çıkmayan ÖSYM görevlileri mesela bu işe neden destek olmasın? Sınıfları denetlemiyorlar, ve ÖSYM kendisi de belli ki bunları denetlemiyor. Son girdiğim YÖKDİL sınavında herkesten 5 dakika kadar erken çıktık. Eğer saatleri biri denetlese bu hata olur muydu merak ediyorum? Herkes halen sınavdayken biz binadan çıkıyorduk. İster istemez kuşkulandım saat acaba hızlı mı ilerliyordu diye? Ancak cevabı bilemiyoruz. ÖSYM görevlileri usulen binaya geliyorlar anlaşılan ama işlerini yapmıyorlarsa ne yapıyorlar?

Özetle adayların fiziksel özellikleri/yetersizlikleri için sınav yeri seçenekleri olmalı, anatomik özelliğine uygun sıra seçme hakkı olmalı. İyi performans göstermek için herkesin 1.50 boyu, Kartal gibi gözleri olmuyor, üzgünüm? Benim gibi ciddi görme sorunu olan bir adayın cam kenarında, iyi aydınlatmalı sınıfta olması gerekir, buna uygun bir yer belirlemek yapay zeka çağında ÖSYM için zor mu? Adhd, otizmli ya da bir nedenle sese aşırı hassas adaylara binanın daha trafikten izole/sessiz sınıfları neden ayarlanamıyor?

Ucuz da değil bu sınavlar, peki parasını hak eden hizmet nerede?

Sınavların her adaya eşit fırsat sunması ÖSYM'nin en temel sorumluluklarından birisi değil mi? Soru güvenliğini sağlamaktaki başarısını, sağlık sorunu ya da anatomisi nedeniyle dezavantajlı adayları da düşünerek gösterebilir. Bu ÖSYM'nin iddialı olduğu adil olma şartından sayılmıyor mu?

Sınavların artık herkes için adil koşullarda gerçekleştirilmesini temenni ediyorum.