TCDD’nin Kadın Yolculara Yönelik Cinsiyet Bazlı Koltuk Seçimi Şok Edici

29 Mayıs saat 01.28’de Eskişehir’den İstanbul yönüne olan tren için bilet almaya çalışırken TCDD’nin cinsiyete dayalı koltuk seçimi uygulamasıyla karşılaştım. 6. vagon 55‑56‑59 numaralı koltukları ve 2. vagon 59 numaralı koltuğu seçmek istediğimde, kadın yolcu olmam sebebiyle sistem buna izin vermedi. Bu koltuklarda, yan koltukta erkek olup olmamasından bağımsız olarak, köşede kalan hiçbir dörtlü koltuğu kadın olarak seçememek, beni 21. yüzyılda hâlâ böyle bir ayrımcılık yaşandığı için açıkçası şoke etti.

Durumu TCDD WhatsApp hattına yazarak sordum. Bana verilen yanıtta, ana hat ve bölgesel trenlerin tüm vagon tiplerinde cinsiyete dayalı bilet satış uygulaması yapıldığı, belirttiğim karşılıklı koltuklarda “cinsiyet öncelikli erkek satış” yapıldığı ve bunun yolculardan gelen talep ve istek doğrultusunda düzenlendiği ifade edildi. Yani, kadın yolcu olarak köşe ve belirli koltukları baştan sistem dışına iten bir mantık, “talep var” denilerek meşrulaştırılıyor.

Kadın olduğum için belirli koltukları seçememek, buna karşılık aynı koltukları erkeklerin seçebiliyor olması, kendimi ikinci planda ve ayrımcılığa uğramış hissetmeme neden oldu. Toplu taşımada güvenlik gerekçesi öne sürülecekse, bunun kadınları kısıtlayarak değil, herkesi kapsayan ve eşitlikçi çözümlerle yapılması gerektiğini düşünüyorum.

TCDD’den, köşe ve dörtlü koltuklar başta olmak üzere cinsiyete göre öncelik tanıyan bu uygulamanın kaldırılmasını, koltuk seçim sisteminin kadın‑erkek ayrımı yapmadan eşit ve adil şekilde düzenlenmesini talep ediyorum. Ayrıca bu uygulamanın mantığı ve hukuki dayanağı konusunda tatmin edici bir açıklama yapılmasını ve kadın yolcuları dezavantajlı konuma düşüren bu yaklaşım nedeniyle özür dilenmesini istiyorum.