İşin Olsun Platformunda Yanıltıcı Maaş Aralıkları Ve Eksik İş Bilgileri

İstanbul’da restoran sektöründe iş ararken İşin Olsun platformundaki ilanlarla ilgili ciddi bir mağduriyet yaşıyorum. İlanlarda maaş kısmına 50-60 bin tl aralığı yazılıyor, ancak görüşmeye gittiğimizde bu rakamların gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkıyor. Örneğin 50-60 bin tl maaş yazan bir ilanda, yüz yüze görüşmede bu tutarın içine 8 bin tl’lik Ticket gibi yan haklar da dahil edildiği söyleniyor ve geriye çok daha düşük bir net maaş kalıyor. Yemek masrafımı da kendim karşılamak zorunda kalınca, ilandaki maaş aralığı tamamen yanıltıcı hale geliyor.

Ayrıca çoğu iş yeri, ilana 50-60 bin tl aralığı yazmasına rağmen başvurana “en fazla 50 verebiliriz” diyerek doğrudan en alt baremi söylüyor, hatta bazıları ilanda yazan aralığın bile altında ücret teklif ediyor. Bu durum, çalışanın niteliğinden ya da performansından bağımsız bir şekilde, baştan beri dürüst olmayan ve kandırmaya yönelik bir yaklaşım gibi hissettiriyor. Görüşmelerde itiraz ettiğimde ise iş yerleri genellikle umursamaz davranıyor, “şartlarımız bu” deyip geçiyorlar. İş arayan biri olarak orada fazla bir şey söyleyemiyor, ya bu haksız şartları kabul etmek ya da geri dönmek zorunda kalıyorum.

Bu tabloyla çok sık karşılaşıyorum ve her seferinde işimi gücümü bırakıp görüşmeye gidiyor, yol ve zaman harcıyor, sonunda da ilanla ilgisi olmayan maaş teklifleriyle karşılaşıp geri dönüyorum. Bu durum hem zaman olarak hem de psikolojik olarak insanı yıpratıyor, sürekli hayal kırıklığı yaşayıp iş aramaktan bile soğuyorum.

Ayrıca İşin Olsun uygulamasında işverenlere 10 bin tl’lik geniş maaş aralığı seçeneği sunulması da sorunu büyütüyor. Türkiye şartlarında 10 bin tl aralık çok büyük bir fark yaratıyor; örneğin 40 bin tl ile 50 bin tl arasında başvuran için hayatını doğrudan etkileyen bir uçurum bulunuyor. Buna rağmen işverenler neredeyse her zaman bu aralığın en alt sınırını teklif ediyor ve bu şekilde de iş arayanlar kandırılmış hissediyor. Elbette performansa göre bir maaş aralığı olabilir, ancak 10 bin tl’lik bir bant makul değil, en fazla 5 bin tl’lik bir aralık olmalı ve her işveren ilanda net maaş aralığını belirtmek zorunda bırakılmalı.

Bazı ilanlarda ise maaşın tamamen gizli tutulması ve ilan açıklamalarının son derece yetersiz olması iş arayan açısından süreci daha da belirsiz ve yorucu hale getiriyor. Pek çok ilan açıklamasında neredeyse hiçbir detay anlaşılmıyor, ne işin kapsamı ne de çalışma koşulları net bir şekilde yazılıyor. Verilen her ilanın önce kontrolden geçirilip belli bir formata uygun olması, pozisyon, görev tanımı, çalışma saatleri gibi önemli detayların anlaşılır ve eksiksiz yazılması için işverenlerin uyarılması gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca ilanda şirketin isminin mutlaka açıkça belirtilmesi ve bu ismin tabela ismi olması gerektiğine inanıyorum; nerede, hangi işyerinde çalışacağımı bilmeden bir işe başvurmak sağlıklı değil.

İşin Olsun’un, platformunda yayımlanan ilanlardaki maaş aralıklarının gerçeği yansıtması için denetim mekanizmasını güçlendirmesini, işverenlerin yanıltıcı ve şişirilmiş maaş aralıkları yazmalarına karşı daha net kurallar ve yaptırımlar getirmesini, maaş aralıklarının daraltılmasını, maaş bilgisinin gizlenmesine son verilmesini ve ilan içeriklerinin net, detaylı ve firma ismi açık şekilde yazılmasını sağlamasını talep ediyorum.

Ayrıca her sektörün kendine göre sorunları var ve İşin Olsun her sektörden binlerce ilan aldığı için sektörlerin sorunlarına az da olsa hakimdir diye düşünüyorum. Örneğin benim sektörümde bahşiş çok önemli bir gelir bazı iş yerlerinde maaşın kadar bahşiş kazanıyorsun. Ama örneğin ilanda bir maaş belirtiliyor ve az geldiği için başvurmuyorum, fakat meğerse ayrıca bir bahşiş geliri de varmış. Böylece işe başvurmadığım için kaçırmış oluyorum. Ya da tam tersi başvurduğum ilandaki belirtilen maaş iyi geliyor biraz da bahşiş alırsam yeterli olur diye düşünüyorum. Fakat gittiğimde görüşmede belirtilen maaşın içinde bahşiş de olduğu söyleniyor. Böylece toplam gelir bana az geliyor ve boşuna oraya kadar yorulmuş oluyorum. Bunları da işverenler çok sık yapıyorlar ve başvuranları kandırmak için yapıyorlar. Her sektörün bunun gibi kendine has detayları var, bu yüzden işin olsun yöneticilerinin her sektör ilanında o sektöre has bu tarz önemli detayları belirtin şeklinde işverenleri uyarmalıdır.