Bilgilendirme Eksikliği Nedeniyle Mağduriyet Yaşadık
Yaklaşık 1,5 ay önce Ankara’daki İntergen Genetik Merkezi’nde PGT-M testi yaptırdık. Eşimde belirlenen genetik taşıyıcı hastalığın WUS varyantına tabi olup klinik önemi belirsiz olmasına ve patojenik etkileri kanıtlanmamış olmasına rağmen, bize hiçbir bilgilendirme yapılmadan ve aydınlatılmış onam alınmadan mevcut belirlenen embriyolara 'uygun değildir' raporu verildi.
Bu süreçte tarafımıza açıklama yapılmadı, mağduriyet yaşadık ve yaklaşık 70 bin TL ödeme yaptık.
Resmi başvuru yollarına başvurdum; çünkü yaşadığımız mağduriyetin başka kişilerin de başına gelmesini istemiyorum. Bu süreçte merkeze ulaşım sağlandı ancak en başta yeterli bilgilendirme yapılmadığı için görüşmek istemedim. Şikayetimin dikkate alınmasını ve benzer mağduriyetlerin yaşanmamasını istiyorum.
Neyi bekliyoruz acaba yayınlamamakla
Neyi bekliyoruz?
Mehmet Bey Merhaba; Merkezimizde tüm tıbbi süreçler, güncel bilimsel veriler ve tıbbi etik ilkelere uygun biçimde yürütülmekte; raporlar uluslararası standartlar çerçevesinde hazırlanmaktadır. Genetik testlerde elde edilen bulgular, tüm dünyada olduğu gibi merkezimizde de American College of Medical Genetics and Genomics (ACMG) standart ve rehberlerine göre değerlendirilmektedir. Hem rehber hem de uluslararası diğer standartlar uyarınca; klinik açıdan şüphe doğuran durumlar, sonraki süreçte anlamlı risk artışına yol açabileceğinden tıbben uygun görülmemektedir. Merkezimize başvuran her hastamız, genetik test sonucu hakkında alanında uzman hekimlerce ayrıntılı biçimde bilgilendirilmekte; bu bilgilendirme hastanın fiziken gelebilme imkanına göre yüz yüze ya da gerektiğinde telefonla yapılmaktadır. Tedavi sürecini yürüten müdavi hekimlere sonuçların tıbbi anlamı ve nasıl yorumlanması gerektiği de ayrıca aktarılmaktadır. İntergen Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezi olarak, bilimsel standartlar ve tıp etiği açısından hastalarımız için en doğru ve güvenli uygulamaları gerçekleştirmeye özen gösteriyoruz. Sorularınızı daha ayrıntılı yanıtlayabilmemiz için görüşlerinizi bizimle doğrudan paylaşmanızdan memnuniyet duyar, en kısa sürede Merkezimizi ziyaret etmenizi içtenlikle umarız. Sağlıklı günler dileriz. İntergen
Sayın İntergen Yetkilileri, Verdiğiniz genel nitelikteki cevabınız, somut dosyamdaki ihlallere hiçbir açıklık getirmemektedir. Aşağıdaki hususlarda dosyaya özgü ve belgeye dayalı yanıt bekliyorum: 1) Olayın özeti (dosyam) Tarihler: …/09/2025 – …/10/2025 arası PGT-M/PGT-A yapıldı. Raporlarınızda adgrl1 c. 613C>T (p. Arg205Cys) için “klinik önemi belirsiz (vus) ” ifadesi yer almakta; patojenikliği kanıtlı değildir. Buna rağmen embriyo eleme/transfer etmeme kararı verilmiş; tarafıma genetik danışmanlık sağlanmamış, aydınlatılmış onam alınmamış, transfer seçeneği sunulmamıştır. 2) acmg’ye uygunluk iddianız acmg rehberleri vus için klinik kararların (eleme/ret) tek başına buna dayandırılmamasını ve sonuçların danışmanlık eşliğinde hastayla paylaşılmasını öngörür. Vus’u “embriyo eleme gerekçesi” yapmanız, bizzat raporunuzdaki “belirsiz” ifadesiyle çelişmektedir. Acmg/ESHRE’de yer alan “vus varsa karar hastaya bırakılır, transfer seçeneği anlatılır” ilkesine aykırı hareket edilmiştir. Lütfen hangi acmg kriterlerine dayanarak (örn. Pp, ps, pm, bs, BP kodları) embriyo elemesi kararını meşrulaştırdığınızı yazılı ve madde madde açıklayınız. 3) Bilgilendirme ve onam Tarafıma PGT’ye özgü bilgilendirme/onam yapılmamıştır. “Genel ıvf ona mı” bu kararı kapsamaz. Telefon/video/görüşme kayıtlarınızda hangi tarihte, hangi uzman tarafından ne anlatılmıştır? Lütfen aşağıdaki belgeleri PDF olarak paylaşınız: 1. PGT-M/PGT-A aydınlatılmış onam form (lar) ı (imzalı, tüm nüshalar) 2. Genetik danışmanlık tutanağı/görüşme notu 3. Embriyo eleme/transfer etmeme kararına ilişkin kurul/hek. Notu ve gerekçe metni 4. Ham veri/analiz logları (NGS/FISH/rapor versiyon geçmişi) – kişisel veriler maskeli olabilir 5. Hekimler arası yazışmalar ve müdavi hekim bilgilendirme kayıtları 4) PGT-A ve karar ayrımı Dosyamda emb2 için sonradan Trizomi 16/mozaik raporlanmıştır. Bu bulgu ayrı bir gerekçe iken; diğer embriyolarda adgrl1 vus nedeniyle “uygun değil” ifadeniz hatalıdır. Vus için eleme yerine “bilgilendirme + hastanın tercihi” gerekir. Bu ayrımı raporlamada neden yapmadığınızı açıklayınız. 5) Hasta hakkı ve etik Hasta Hakları Yön. M. 15-24 uyarınca bilgilendirme ve onam zorunludur. Bu süreç işletilmediği için hem etik hem hukuki ihlal söz konusudur. Bu eksiklik için kurumsal düzeltici/önleyici faaliyet (döf) başlattınız mı? Başlatıldıysa döf planı ve sorumlu kişi/takvim bilgisini paylaşınız. 6) İletişim/süreç yönetimi “Her hastayı bilgilendiriyoruz” bey
İleride doğabilecek sorunlardan veya başka şeylerden siz değil ben uygun görmeyeceğim bana anlatacaksınız başta nedenlerini sonuçlarını en tehlikeli nf 1 temiz cıkmış vus varyantı konusunda uygunluk bize bırakılmalıydı tabi siz tekrar para kazanacağınızdan söylemez siniz bunları bir de kalkmış şaka gibi uygun değildir diyorsunuz ya her şey geçmiş bitmiş bir de beni arıyorsunuz başta yapmanız gereken şeyleri nerede aydınlatılmış onam? Nerede bilgilendirme formları? Nerede genetik danışmanlık? Siz sadece beni ödeme için aradınız ben sorduğumda sonuçları devam ediyor vs vs sadece raporu mail attınız merkezle görüşün dediniz merkezdeki genetik uzmanımı tüp bebek uzmanı mı? Bende sağlık personeliyim hiçbir şeyi hastaya / veya hekime sormadan onun rızasını almadan yapmıyorum bir de etik kurallardan bahsetmeyin bana
Cevaben Sayın Yetkili, Tarafıma iletilen kurum açıklaması, bilimsel, etik ve hukuki açıdan gerçeklerle bağdaşmamaktadır. Açıklamada yer alan “klinik açıdan şüphe doğuran durumlar, ileride gelişebilecek olaylara karşı tıbben uygun görülmemektedir” ifadesi; kanıta dayalı tıp ve genetik biliminde kabul edilen etik ilkelere tamamen aykırıdır. 🔹 1️⃣ Bilimsel Aykırılık – vus Embriyo Elemeye Gerekçe Olamaz Raporunuzda adgrl1 geninde “Klinik Önemi Belirsiz Varyant (vus) ” saptandığı belirtilmiştir. Vus, uluslararası acmg (American College of Medical Genetics and Genomics) rehberine göre “klinik etkisi bilinmeyen ve karar almada kullanılmaması gereken” bir sınıftır. Dolayısıyla bu bulguya dayanarak “embriyo uygun değildir” kararı verilmesi, acmg kriterleri (2020 revizyonu) ile doğrudan çelişmektedir. “İleride gelişebilir” ifadesi tıbbi bir öngörü değil, kanıtsız bir varsayımdır; tıp etiğinde “olasılığa dayalı eleme” kabul edilemez. 🔹 2️⃣ Etik İhlal – Bilgilendirme ve Onam Eksikliği Süreç boyunca tarafıma hiçbir şekilde: Genetik danışmanlık verilmemiş, Aydınlatılmış onam formu sunulmamış, Sözlü veya yazılı bilgilendirme yapılmamıştır. Sadece sonuç e-posta ile gönderilmiş, “merkezle görüşün” denilerek süreç sonlandırılmıştır. Bu durum, Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 15–24. Maddelerine ve üyte Merkezleri Yönetmeliği’nin 29. Maddesine açıkça aykırıdır. --- 🔹 3️⃣ Yeni Yönetmelik (12.11.2025) – Bilgilendirme Sınırı Aşılmıştır 12.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren “Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri hakkında Yönetmelik” uyarınca: Sağlık kuruluşları, bilimsel olarak kanıtlanmamış yöntemler hakkında açıklama yapamaz; Örtülü reklam veya güven telkini yaratacak ifadeler kullanamaz. Kurumunuzun “tüm süreçler bilimsel ve etik ilkelere uygundur” beyanı, bilgilendirme değil imaj amaçlı savunmadır. Ayrıca, bilimsel kanıtı olmayan vus varyantı üzerinden işlem yapılması, yeni yönetmeliğe göre idari ihlal kapsamına girmektedir. 🔹 4️⃣ Şeffaflık Eksikliği Tarafımdan resmi olarak
4️⃣ Şeffaflık Eksikliği Tarafımdan resmi olarak talep edilen bilgi ve belgeler (onam formu, danışmanlık kayıtları, karar gerekçesi vb.) tarafıma halen sunulmamıştır. Bu durum, denetimden kaçınma izlenimi doğurmakta ve kurumun “şeffaflık” iddiasıyla çelişmektedir. 🔹 5️⃣ Sonuç ve Talep Özetle: vus gerekçesiyle embriyo elemesi bilimsel temelden yoksundur, Bilgilendirme ve onam eksikliği etik ihlaldir, Açıklamanız yeni yürürlüğe giren yönetmeliğe göre örtülü reklam niteliğindedir. Kurumunuzdan beklediğim; Bu işlemin hangi uzman/komite kararıyla yapıldığını, Karar alınırken hangi bilimsel dayanağın esas alındığını, Tarafıma ait bilgilendirme/onam belgelerinin yazılı olarak gönderilmesidir. Yanıt verilmemesi durumunda; dosyamın Sağlık Bakanlığı Denetim Hizmetleri ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde incelemeye açılacağını bilgilerinize sunarım. Saygılarımla,
4️⃣ Şeffaflık Eksikliği Tarafımdan resmi olarak talep edilen bilgi ve belgeler (onam formu, danışmanlık kayıtları, karar gerekçesi vb.) tarafıma halen sunulmamıştır. Bu durum, denetimden kaçınma izlenimi doğurmakta ve kurumun “şeffaflık” iddiasıyla çelişmektedir. --- 🔹 5️⃣ Sonuç ve Talep Özetle: vus gerekçesiyle embriyo elemesi bilimsel temelden yoksundur, Bilgilendirme ve onam eksikliği etik ihlaldir, Açıklamanız yeni yürürlüğe giren yönetmeliğe göre örtülü reklam niteliğindedir. Kurumunuzdan beklediğim; Bu işlemin hangi uzman/komite kararıyla yapıldığını, Karar alınırken hangi bilimsel dayanağın esas alındığını, Tarafıma ait bilgilendirme/onam belgelerinin yazılı olarak gönderilmesidir. Yanıt verilmemesi durumunda; dosyamın Sağlık Bakanlığı Denetim Hizmetleri ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde incelemeye açılacağını bilgilerinize sunarım. Saygılarımla,
Sanırım size etik konuları hasta haklarını vus konusunda gerekli kılavuzları yorumlama konularını anlatabilmişimdir bunları anlayın ki bu gibi kritik konularda kimseyi mağdur etmeyin
Sorularım size zor geldi galiba?






